Resultaten van de makers
Met het Toekomstatelier verkennen we de toekomst. We benutten daarbij de kennis en kunde van ruimtelijk ontwerpers en kunstenaars. Verschillende makers waren uitgenodigd om op 30 en 31 maart te werken aan een eigen interpretatie en toepassing van het toekomstdenken. Hieronder zijn de resultaten terug te vinden van Atelier Fischbach, Bureau UFO, Hans van Houwelingen, trainees van het Nationaal Watertraineeship, Gebiedsatelier Vallei & Veluwe en Toekomstdenken met Rijkseigendom.
Gebaseerd op de essay ‘The Serviceberry’ van Robin Wall Kimmerer heeft Atelier Fischbach een uitnodiging gemaakt om te reflecteren op je eigen consumptiegedrag. Met de stempel ‘all flourishing is mutal’ die de bezoekers op hun hand, arm of notitieboekje kregen werden zij op pad gestuurd om zich af te vragen hoe consumeren kan bijdragen aan een wederzijds gevoel van dankbaarheid, vindingrijkheid, tevredenheid. Hoe kunnen we in de toekomst weer gaan denken en handelen vanuit ‘abundance’ in plaats van schaarste?
all flourishing is mutual.
Gebaseerd op het essay ‘The Serviceberry’ van Robin Wall Kimmerer heeft Atelier Fischbach een uitnodiging gemaakt om te reflecteren op je eigen consumptiegedrag. Met de stempel ‘all flourishing is mutual’ die de bezoekers op hun hand, arm of notitieboekje kregen werden zij op pad gestuurd om zich af te vragen hoe consumeren kan bijdragen aan een wederzijds gevoel van dankbaarheid, vindingrijkheid, tevredenheid. Hoe kunnen we in de toekomst weer gaan denken en handelen vanuit overvloed in plaats van schaarste?
Inhoud en ontwerp: Atelier Fischbach ( www.annafink.eu)
Tekstdelen essay: Robin Wall Kimmerer (emergencemagazine.org/essay/the-serviceberry/)
Productie Poster: Herman Hake (RiwiCollotype Amsterdam)
![](/binaries/medium/content/gallery/college-van-rijksadviseurs/content-afbeeldingen/projecten/nl2100/zutphen/makers/atelier-fischbach/atelier-fischbach-collage.jpg)
![](/binaries/medium/content/gallery/college-van-rijksadviseurs/content-afbeeldingen/projecten/nl2100/zutphen/makers/atelier-fischbach/atelier-fischbach-stempel.jpg)
![](/binaries/medium/content/gallery/college-van-rijksadviseurs/content-afbeeldingen/projecten/nl2100/zutphen/makers/atelier-fischbach/atelier-fischbach-titel.jpg)
Third Space is an exercise in thinking about opening a parallel space in which cross-border issues can be solved. In the context of the Board of Government Advisors’ (CRa) future agenda for the Netherlands (Atelier NL2100), we were given the following question: How do we approach research by design when thinking and acting outside the national borders? What are the interrelated systems of dependance and where are these connections located? Furthermore, how do we make these networks and areas productive in spatial, cultural and political sense?
Bekijk hier de projectbeschrijving.
Credits: Bram van Ooijen, Angéla Kortleven
![](/binaries/medium/content/gallery/college-van-rijksadviseurs/content-afbeeldingen/projecten/nl2100/zutphen/makers/bureau-ufo/20220411_toekomstagenda_cra_jpg_kaarten_4-3_areas1.jpg)
![](/binaries/medium/content/gallery/college-van-rijksadviseurs/content-afbeeldingen/projecten/nl2100/zutphen/makers/bureau-ufo/20220411_toekomstagenda_cra_jpg_kaarten_4-3_areas_total1.jpg)
![](/binaries/medium/content/gallery/college-van-rijksadviseurs/content-afbeeldingen/projecten/nl2100/zutphen/makers/bureau-ufo/20220411_toekomstagenda_cra_jpg_kaarten_4-3_networks_total1.jpg)
![](/binaries/medium/content/gallery/college-van-rijksadviseurs/content-afbeeldingen/projecten/nl2100/zutphen/makers/bureau-ufo/20220411_toekomstagenda_cra_jpg_kaarten_4-3_networks1.jpg)
Kunstenaar Hans van Houwelingen richt zich op de betekenis van kunst in de publieke ruimte. Welke invloed heeft decennia neoliberalisme daarop gehad? Welke waarden kan kunst toevoegen aan het toekomstige ruimtelijke ontwerp? Hij presenteerde een vijftal proposities en toonde Tussen Blauwe Golven en Groene Corridor, een documentaire over een groep kunststudenten en jonge kunstenaars die gedurende twee jaar onderzochten hoe Nederland omgaat met zijn culturele erfgoed.
“Ik ben erg blij dat de Agenda van het College van Rijksadviseurs 2021-2024 stelt dat verbeeldingskracht noodzakelijk is om een onzekere toekomst tegemoet te treden. Samenwerking met kunstenaars is hierbij essentieel, niet door meer kunstwerken bij gebouwen te plaatsen maar door kunstenaars te laten aanschuiven bij ingewikkelde ontwerpopgaven. Anders gezegd kan de specifieke denkkracht van kunstenaars een voorname rol spelen bij de grote vraagstukken over de toekomst. Dit Toekomstatelier van het College van Rijksadviseurs heeft laten zien dat ontzuiling in de ontwerperswereld veel creativiteit en energie genereert. Een verademing om mee te maken.”
![](/binaries/medium/content/gallery/college-van-rijksadviseurs/content-afbeeldingen/projecten/nl2100/zutphen/makers/hans-van-houwelingen/jjp-cra-toekomstatelier2022-15-klein.jpg)
Op 1 april hebben trainees van het Nationaal Watertraineeship de aanwezigen de kans gegeven om bewust stil te staan bij de eigen gewoontes. Gewoontes bepalen namelijk onze levensstijl en onze levensstijl is bepalend voor onze voetafdruk op de aarde. Men is zich bewust van het feit dat sommige van onze gewoontes de aarde ernstig belasten en toch blijft het lastig om afscheid te nemen van deze gewoontes. De trainees hebben iedereen uitgenodigd om deze gewoontes te identificeren en hebben de mogelijkheid geboden om afscheid te nemen daarvan.
![](/binaries/medium/content/gallery/college-van-rijksadviseurs/content-afbeeldingen/projecten/nl2100/zutphen/makers/nationaal-watertraineeship/jjp-cra-toekomstatelier2022-30-klein.jpg)
![](/binaries/medium/content/gallery/college-van-rijksadviseurs/content-afbeeldingen/projecten/nl2100/zutphen/makers/nationaal-watertraineeship/jjp-cra-toekomstatelier2022-28-klein.jpg)
Of het nu gaat om klimaat, energie, wonen, landbouw of water: we zullen anders met onze ruimte moeten omgaan. Om nu de juiste beslissingen te nemen over deze complexe opgaven, is het belangrijk om ver vooruit te kijken. Het is de netwerklaag die we in ons toekomstdenken het meest hebben verwaarloosd.
Een team van het College van Rijksadviseurs en Rijksvastgoedbedrijf, Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft in een tweedaagse workshop gewerkt aan de vraag hoe het Rijk met eigen gronden en panden bij kan dragen aan een duurzame toekomst.
‘Toekomstdenken met Rijkseigendom’ laat aan de hand van Flevoland zien wat inzichten over de lange termijn toekomst kunnen betekenen voor de omgang met rijkseigendom en welke maatschappelijke meerwaarde die dit eigendom kan leveren.
![](/binaries/medium/content/gallery/college-van-rijksadviseurs/content-afbeeldingen/projecten/nl2100/zutphen/makers/toekomstdenken-rijkseigendom/_msp9757.jpg)
![](/binaries/medium/content/gallery/college-van-rijksadviseurs/content-afbeeldingen/projecten/nl2100/zutphen/makers/toekomstdenken-rijkseigendom/_msp0535.jpg)
![](/binaries/medium/content/gallery/college-van-rijksadviseurs/content-afbeeldingen/projecten/nl2100/zutphen/makers/toekomstdenken-rijkseigendom/_msp0523.jpg)
![](/binaries/medium/content/gallery/college-van-rijksadviseurs/content-afbeeldingen/projecten/nl2100/zutphen/makers/toekomstdenken-rijkseigendom/_msp0517.jpg)
![](/binaries/medium/content/gallery/college-van-rijksadviseurs/content-afbeeldingen/projecten/nl2100/zutphen/makers/toekomstdenken-rijkseigendom/_msp0540.jpg)
Water en bodem sturend in de Foodvalley Zuid. Wat betekent dit?
Jonge ontwerpers en denkers hebben dit met assistentie van het Gebiedsatelier van waterschap Vallei en Veluwe onderzocht. Wat betekent dit voor urgente vragen rondom woningbouw, natuur en landbouw in Foodvalley Zuid?
Food Valley Zuid 2200
Vooruitkijkend naar 2200 zijn samen met experts vanuit de regio en het Waterschap Vallei en Veluwe toekomstscenario’s onderzocht. Wat is nodig om de leefbaarheid en functionaliteit op lange termijn te behouden en zelfs te versterken? Werkend vanuit de sturing van het water en bodem, klimaatverandering en naar het oosten verschuivende delen van de bevolking, daar is het immers hoog en droog.
Welke nieuwe inzichten levert dit op, wat zijn pijnlijke waarheden en waar zien we juist oplossende denkrichtingen ontstaan?
De maakbaarheid van Nederland zit in ons, dijken bouwen, water bedwingen en het land vormen naar onze behoefte. We zijn hier trots op.
Door biodiversiteitsverlies en klimaatverandering ondervinden we in toenemende mate de grenzen van de maakbaarheid en worden deze grenzen verder terug gezet.
In de pijnlijke waarheden en oplossende denkwijzen heeft de piramide van Maslow een belangrijke plaats. Na vele eeuwen beklimmen van de piramide, mogelijk door de gemaakte veiligheid van onze leefomgeving worden we nu terug naar de basis gestuurd. De onderste twee treden “overleven” en “veiligheid” zijn wankel geworden.
Download: Food Valley Zuid 2200
Terugkeren naar de basis van overleven en veiligheid, afstappen van de maakbaarheid, onze trots vraagt een cultuuromslag. Dit is de grootste uitdaging en tegelijkertijd een oplossende denkwijze. Het maakt de weg vrij om een nieuwe ruimtelijke logica te vinden, gebaseerd op bodem en water.